عرضه یک سیستم عامل جدید شاید به معنای بازاختراع چرخ نباشد، ولی میتواند به معنای بازاختراع کیبورد باشد. این چیزی است که مایکروسافت در فرآیند توسعه ویندوز 8 به آن رسید. زیرا سیستم عاملی که قرار بود اتکایش به صفحات لمسی باشد، کمپانی را مجبور کرد تا حتی کوچکترین نکات در مورد وارد کردن متن و کار با محتواهای متنی را هم لحاظ کند.
در مطلبی که بلاگ «ساخت ویندوز 8» منتشر کرده، یکی از توسعهدهندگان تجربه کاربری به نام «کیپ ناکس» جزئیات این ملاحظاتِ طاقتفرسا را توضیح داده که اهمیت بسیاری از آنها در استفاده از تبلتها نمایان میشوند. مایکروسافت بر روی تک تک جزئیات کیبورد لمسی وسواس به خرج داده: این که با ردیف اعداد چطور کار میکنید؟ کلید space bar باید چه اندازه باشد؟ آیا اصلاً به کیبورد احتیاج داریم یا خیر؟ برای یافتن پاسخ این سؤالها، مایکروسافت به جزئیاتی کوچک، مثلاً این که کاربران چه مدت به اشیا روی نمایشگر نگاه میکنند، چه کلماتی را بیشتر تایپ میکنند، و چطور تبلت را در دست نگه میدارند، نیز توجه کرده.
چیزی که از بررسیهای گروه طراحان مایکروسافت به دست آمده، به طور ناامیدکنندهای، همانند کیبورد لمسی آیپد شده است. درست مثل این میماند که مایکروسافت فکر میکرد اولین فاتح قله اورست است، ولی وقتی به آن بالا رسید پرچم اپل را در اهتزاز دید. اما موفقیت کیبورد لمسی ویندوز 8 بستگی کمی به شکل ظاهری آن و بستگی زیاد به کارایی آن دارد. گرچه مایکروسافت اولین شرکتی نیست که به این موارد فکر کرده، اما باز هم خوب است که کاربران ویندوز 8 بدانند متخصصین این کمپانی وقت گرانبهای شان را برای صیقل دادن به زوایای کوچک صرف کرده اند.
مقدمه
از زمان ویندوز XP سرویس پک 1، که ویژگیهای مناسب برای تبلت پیسیها را هم در خود داشت، یک کیبورد غیرفیزیکی در ویندوز گنجانیده شده بود ولی ویژگیهای آن فقط مکمل تجربهٔ کار با کامپیوترهای دسکتاپ بودند. بنابراین برای ویندوز 8، قرار بر طراحی یک کیبورد لمسی جدید شد که هم نیازهای کاربران را بر آورده کند، هم از قواعد طراحی پیروی کند، و هم با قالبهای فعلی و آینده صنعت کامپیوتر جور در بیاید.
گروه طراحان، کار را بدون هیچ ایدهٔ اولیهای شروع کردند و در ابتدا فقط چند هدف و اصل کلی را مد نظر داشتند. آنها میخواستند کاربران با استفاده از کیبورد لمسی ویندوز 8 قادر باشند:
۱- متن را با سرعتی نزدیک به سرعت کار با یک کیبورد فیزیکی، بر روی صفحه لمسی وارد کنند.
۲- از اشتباهات تایپی دوری کنند و قادر به تصحیح غلط ها به سریعترین شکل ممکن باشند.
۳- متن را به راحتی وارد کنند، که این راحتی باید شامل راحتی در وضعیت استفاده، چگونگی تعامل با دستگاه، و محل کار با آن (محیط پیرامون) میشد.
ممکن است بگویید که هیچ یکی از این اهداف لزوماً وابسته به استفاده از کیبورد نیستند. اما طراحان مایکروسافت از همان آغازِ این سفر طولانی، به این نتیجه رسیده بودند که هیچ یک از روشهای وارد کردن متن، به خوبی کیبورد از پس این کار بر نمیآیند. امروزه خیلی از مردم در کار با کیبورد سریعتر و راحتتر و دقیقتر از کار با قلم هستند، شاید حتی بتوان گفت همانقدر که بر زیبایی فونتها افزوده شده، از زیبایی دستخطها کاسته شده.
ویندوز از سیستم تشخیص دست خط بسیار توانمندی که با زبانهای مختلف سازگار شده برخوردار است، همینطور از سیستم تشخیص دستورات صوتی. ولی تشخیص گروه طراحان مایکروسافت در آن زمان، این بود که بدون یک کیبورد لمسی عالی، نمیتوانند نیازهای کاربران را به خوبی برآورده کنند. بنابراین راهی جز طراحی بهترین کیبورد لمسی دنیا در پیش روی خود نمیدیدند.
بهینهسازی در دو جنبه: راحتی استفاده و وضعیت استفاده
رویکردهای زیادی برای طراحی کیبورد لمسی تبلتها هست: کیبورد غولآسا، کیبورد ریزهمیزه، کیبورد سیال، کیبورد گِرد، و کیبورد لغزشی. ولی فرآیند اصلی طراحی در مایکروسافت از مسیر تحقیق و پژوهش میگذرد. بنابراین گروه به بررسی راههای تعامل مردم با کیبورد تبلتها پرداختند. یک بررسی عمیق بر روی افرادی که به معنای واقعی، «با تبلت زندگی میکردند» انجام شد. با چنین مشاهدات و مصاحبههایی بود که سه وضعیت کلی در بین عموم مردم، فراگیرتر از سایر وضعیتها تشخیص داده شد:
۱- نگه داشتن دستگاه با یک دست، و تعامل با رابط کاربری توسط دست دیگر.
۲- نگه داشتن دستگاه با دو دست و تعامل از طریق دو انگشت شست.
۳- قرار دادن دستگاه روی میز، روی پا یا بر روی پایه، و کار توسط هر دو دست.
در این سه وضعیت، افراد از بالاترین احساسِ راحتی و آسایش در استفاده از تبلت برای دورههای زمانی بلند مدت برخوردار میشوند. بسیاری از تصمیمهای طراحی ویندوز 8 نیز با استفاده از همین سه وضعیت گرفته شده، از جمله چگونگی وارد کردن متن.
هنگام تایپ روی تبلت، اکثر افراد یا آن را روی پا قرار میدهند یا روی میز و سپس چند انگشتی تایپ میکنند، یا این که آن را با دو دست میگیرند و با دو شست تایپ میکنند، یا با یک دست تبلت را میگیرند و با دست دیگر عملیات تعقیب و شکار دو انگشتی را اجرا میکنند.
یکی از مشاهدات جالب تیم مایکروسافت این بود که اکثر افراد مدام بین حالتهای مختلف کار با تبلت جا به جا میشوند و از این مورد، اغلب به عنوان یک چیز مثبت یاد میشود زیرا تغییری است برای حفظ راحتی. بنابراین طراحان مایکروسافت روی این مورد کار کردند که تغییر بین حالاتِ تایپ حین نگارش یک ایمیل چگونه خواهد بود. ممکن است در شروع نوشتن ایمیل سر میز نشسته باشید، بعد تبلت را از روی میز بردارید و به تایپ ادامه دهید، و سپس روی مبل دراز بکشید و با دو شست تایپ کنید.
پژوهش بیشتر روی این وضعیتها و میزان راحتیشان، به گروه کمک کرد تا بفهمند که مردم چطور تبلتها را در دست میگیرند و اینکه شست دو دست تا چه فاصلهای را پوشش میدهد. در تحقیقهای بعدی، افرادی با دستهایی در اندازههای مختلف را به کار گرفتند تا با استفاده از سنسورهای مخصوص حداکثر فاصلهای را که تایپ دو شستی با راحتی انجام میشد، تخمین بزنند. بدین صورت مشخص شد که از کجا به بعد راحتیِ تایپ در این وضعیت از بین میرود. آنها در آخر، توانستند راحتی کار با شستها در محیط لمسی و همچنین شکل مناسب کیبورد برای تایپ با شستها را بهینه کنند.
این نقشه گرمایی نشاندهنده دامنه پوشش شستها بر روی کیبورد لمسی است. سبز نشانگر «خیلی راحت»، زرد نشانگر «قابل دسترسی» و قرمز نشانگر «وضعیت ناراحت» است.
تایپ بر روی شیشه
چالش بعدی، تجربه تایپ بر روی سطح شیشهای تبلت بود. حداقل یکی از وضعیتهای مهم -تبلت در وضعیت خوابیده- قابل مقایسه با تایپ روی کیبورد فیزیکی است. بنابراین بر خلاف کار با تلفن هوشمند، در مورد تبلت امکان مقایسه مستقیم وجود داشت. هنگام کار با کیبورد فیزیکی از برخی مزایای واقعی برخوردار میشویم. مثلاً این که بازخوردهای حسی زیادی میگیریم. خیلی راحت میتوانیم دستها را در وضعیت مناسب قرار دهیم. اکثر کیبوردها روی کلیدهای J و F برآمدگیهای کوچکی دارند که به کمک آنها میشود وضعیت دست را تأیید کرد. و بعد هنگام تایپ، شکل کلیدها کمک میکند که محل تقریبی حرکت انگشتها برای تایپ حروف بعدی را پیدا کنیم. پایین رفتن کلیدها کمک میکند که تأیید کنیم کار تایپ هر حرفی با موفقیت انجام شده یا خیر. و حتی صدای هر کلید هم به بالا رفتن دقت ما کمک میکند.
اما کار روی یک سطح شیشهای هیچ بازخوردی به شما نمیدهد. هیچ نشانگری برای محل صحیح قرارگیری یا برای تأیید برخورد صحیح نوک انگشت شما با منطقه هدف وجود ندارد. با تشخیص این مورد، گروه طراحی مایکروسافت چند تصمیم گرفت. اول این که بیشک به طراحی چند شکل بازخورد نیاز بود، دوم اینکه باید تشخیص داده میشد که افراد در کار با کیبورد لمسی تا چه حد شلختهتر از کیبورد فیزیکی عمل میکنند. البته کم کم مشخص شد که کیبورد لمسی از پس انجام کارهایی بر میآید که کیبورد فیزیکی بر نمیآید، پس باید کارکردهای دیگر را هم کشف میکردند.
بازخوردها به دو دسته تقسیم شدند، تغییر رنگ کلیدها به هنگام لمس، و بازخورد صوتی. مشابه این موارد روی اکثر تلفنهای لمسی هست. انواع دیگری از بازخورد هم وجود داشت، ولی گروه به این نتیجه رسید که بیش از حد غیرطبیعی یا ناخوشایند هستند. مثل بازخورد لرزشی که مشخص شد اکثر افراد از آن استفاده نمیکنند چون آزاردهنده است.
دو بازخورد منتخب -تغییر رنگ کلیدها و بازخورد صوتی- هم بدون مناقشه نبودند. تغییر رنگ وقتی که مشغول وارد کردن یک رمز عبور هستید، چندان ایدهآل نیست پس در این مورد و موارد مشابه امکان غیرفعال کردن آن لحاظ شد. همینطور در مورد بازخورد صوتی نیز شکایتهایی از مصنوعی یا آزاردهنده بودن صدا دریافت شد ولی تستهای بعدی به طراحان ثابت کرد که کاربران این ویژگی را مناسب میدانند. صداهای خاص منتخب طوری طراحی شدهاند که «زیرصدا» باشند، در نتیجه کاربران حضور آنها را خیلی زود از یاد میبرند ولی در عین حال چنانچه این ویژگی خاموش باشد، فقدان صدا برای شان محسوس خواهد بود.
هر دو بازخورد احتمالاً زمانی بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند که افراد در حال اُخت شدن با تجربه لمسی جدیدشان هستند. پژوهشهای تعقیب چشم در آزمایشگاههای مایکروسافت نشان داد که هر چه افراد بیشتر مهارت کسب کنند، وقت بیشتری را به صفحه لمسی خیره میشوند و کمتر به کیبورد نگاه میکنند. در نتیجه نمایان شدن هر کاراکتر به طور صحیح، تبدیل به بهترین بازخورد برای آنها میشود.
همان طور که این نقشه گرمایی نشان میدهد، هر چه افراد بیشتر با کیبورد لمسی کار کنند، تمرکزشان بیشتر و بیشتر به نمایشگر و محل ظاهر شدن کاراکترها معطوف میشود.
با این حال هر چقدر هم که در تایپ روی صفحه شیشهای مهارت کسب کنید، باز هم نسبت به کیبورد فیزیکی نامنظمتر و کندتر خواهید بود. کیبورد لمسی ویندوز 8 کمک بزرگی به اثبات این حقیقت میکند. جالبترین مورد چیزی است که در مایکروسافت «مدل لمسی» خوانده میشود.
منبع: آموزش روند طراحی صفحه کلید لمسی برای ویندوز 8 ماکروسافت http://windowscenter.ir/forum/showthread.php/11501-روند-طراحی-صفحه-کلید-لمسی-برای-ویندوز-8-ماکروسافت?goto=newpost
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر